Er is ordening

‘Hij ziet zijn vader al jaren niet meer, vertelt hij. Van buiten lijkt hij onaangedaan, alleen een licht trillen in zijn stem verraadt zijn pijn. Iets in mij als opleider balt zich samen, als ik naar hem luister. Mededogen met de pijn en de afwijzing, maar ook een vechtertje dat roept: dit kan toch zomaar niet!

Als ik mijn eigen samenballen volg, dan ben ik weer de puber die haar vader toeroept: ‘Maar je wil toch wel weten wie je échte vader was!’ Met zijn antwoord nam ik geen genoegen. Keer op keer onderwierp ik hem aan mijn verontwaardigde kruisverhoor. Tot vele jaren later. Hij ouder, zachter. Ik die eindelijk zeggen kon: ‘Pappa, ik had zo graag geweten wie mijn opa was.’ ‘Dat heb ik nooit van je geweten’, zei hij geroerd. Daarheen keerde ik terug...

In de trainingsruimte kan zich nu een andere wereld tussen ons openen. Ik zie het gekwetste kind in de man, de zoon die misgreep. Terugkeren naar de pijn van ooit, de gebroken lijnen van mannen die wegvielen in zijn geschiedenis. Als hij in een opstelling tussen al die generaties staat – met voor hem zijn zonen en achter hem zijn (voor)vaderen – kennen zijn tranen de weg. Als de beek naar de zee.

In mijn werk als opleider ga ik regelmatig te rade bij de drie systemische wetmatigheden — principes die goed functionerende systemen kenmerken. De tweede is er is ordening: wat eerder kwam, of wat dragend is voor het voortbestaan, gaat voor. Een natuurlijk onderscheid in volgordelijkheid en verantwoordelijkheid. Wonderlijk hoe goed het ons mensen doet: erkennen wat er voor ons was, om ruimte te maken voor wat ná ons komt. De lijn die terugkeert naar het uitgangspunt...’